ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2020

ΜΙΑ ΟΠΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ Στ΄ ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ


Στα πλαίσια της διαμάχης που ξέσπασε για το βιβλίο της Στ΄ Δημοτικού (2006-2007) υπήρξαν πολλές αντιμαχόμενες απόψεις για επίμαχα σημεία του βιβλίου που ταξινομήθηκαν ως επί το πλείστον με βάση τις ιδεολογικές και πολιτικές συντεταγμένες της καθεμιάς είτε υποστηρικτικά είτε επικριτικά. Ενδεικτικά θα παρουσιαστούν ακολούθως  σχετικά δημοσιεύματα.

Την  συγγραφέα και  γενικά την ομάδα συγγραφής του βιβλίου υποστήριξε σε άρθρο του στην εφημερίδα Αυγή , ο συντάκτης Στρ. Μπουρνάζος (2007) ,προβάλλοντας ως αναγκαία την υποστήριξη του βιβλίου και θεωρώντας δεδομένη και την όμοια στάση των αναγνωστών της εφημερίδας. Με αρκετά ήπιο, αλλά επιδοκιμαστικό τόνο επιβραβεύει την ευρύτητα των θεμάτων του, την  πλούσια εικονογράφησή του, την ανάδειξη όψεων της ιστορίας που τα προηγούμενα εγχειρίδια δεν διέθεταν. Η σκέψη του, ωστόσο, αποκτά μεγαλύτερη δυναμική σε θέματα που αποσιωπώνται ηθελημένα και επιδιώκουν να προωθήσουν μια φιλειρηνική εκπαιδευτική εξοικειώνοντας το μαθητή με την ιδέα της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Η συμπύκνωση σε λίγες γραμμές των θριάμβων των ηρώων του ’21 και η ανάδειξη και των γυναικείων μορφών που συνεισέφεραν σε αυτόν ,κατά τον συντάκτη, κινείται σε αυτά τα πλαίσια (Μπουρνάζος, 2007).

Στον ίδιο ρυθμό υπεράσπισης του βιβλίου κινείται αλλά με μεγαλύτερο επιστημονισμό σε δημοσίευματά του  ο Β. Κρεμμυδάς στην εφημερίδα τα ΝΕΑ (2006 & 2007). Εστιάζοντας στην στάση της Εκκλησίας κατά την επανάσταση (που ιστορικά αρνείται κάθε μορφή αντίδρασης ή εξέγερσης θεωρώντας ότι υποκινείται από το ρεύμα του Διαφωτισμού που πλέει στην Ευρώπη την ίδια περίοδο ) εκφράζει τον προβληματισμό του για την αρνητική στάση που αυτή κρατά απέναντι στο συγκεκριμένο εγχειρίδιο ,δηλαδή για την περιορισμένη αναφορά σ΄αυτό της συμβολή της στον αγώνα του ΄21 που μέχρι προ τινος συντηρούνταν από μύθους που την αναδείκνυαν, όπως αυτόν του κρυφού σχολειού και στην ύψωση του λαβάρου στην Αγία Λαύρα (Αθανασιάδης 2015,73). Έτσι, στο άρθρο του υποστηρίζει το συγκεκριμένο βιβλίο και χαρακτηρίζει την «εκκλησιαστική δεξιά» ως «εξωπραγματική και αντιεπιστημονική». Παράλληλα , επικρίνει και την τήρηση σιγής μιας μερίδας διανοητών χαρακτη-ρίζοντάς την «εκκωφαντική», ενώ τοποθετείται υπέρ ενός διαλόγου για την ιστορία στο σχολείο προκειμένου να αναδειχθούν ο κοινωνικός ρόλος της ιστορίας και οι προϋποθέσεις επανένταξης τάσεων της ιστοριογραφίας σε αυτή (2007).

Στον αντίποδα των δύο προηγούμενων αναφορών βρίσκονται το δημοσίευμα του πρώην πολιτευτή με το ΛΑΟΣ Άδωνη Γεωργιάδη (2007) ο οποίος επικρίνει το συγκεκριμένο βιβλίο υπερτονίζοντας τη θεωρία αναγκαιότητας της άμβλυνσης των σχέσεων Ελλάδας Τουρκίας ως απόρροια της γεωστρατηγικής πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή, που τη δεδομένη χρονική στιγμή την εξυπηρετεί η ειρηνική συνύπαρξη των  δυο λαών (Αθανασιάδης 2015,91-92). Θεωρεί στο ίδιο άρθρο, λοιπόν, πως η αφαίρεση από την ιστορία γεγονότων και καταστάσεων που ενισχύουν το εθνικό φρόνημα έχει στόχο της την οικειοποίηση της νομιμότητας της Οθωμανοκρατίας  και της απεμπόλησης των ωμοτήτων των Τούρκων στη συνείδηση των μαθητών(2007). Φτάνει μάλιστα στο σημείο να μιλά για συμφωνία με τους Τούρκους Ιστορικούς. Η υιοθέτηση αυτής της θέσης βρήκε το κόμμα του ΛΑΟΣ στη βουλή και θεωρήθηκε ότι η τέτοιου είδους εθνολαϊκες εξάρσεις συνέβαλαν στην αύξηση της δημοτικότητάς του (Αθανασιάδης 2015,91).

Την ίδια άποψη , αλλά από άλλο μετερίζι , υιοθετεί και το ΚΚΕ που βρίσκει ως κύριο εκφραστή του τον ιστορικό Μαργαρίτη (Αθανασιάδης 2015,94-95) . Ο τελευταίος σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Αυγή (2007) υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο βιβλίο δεν αναπτύσσει την κριτική σκέψη των μαθητών και τείνει να επιβάλει στην κοινωνία τους νόμους της αγοράς. Κάνει λόγο για υπονόμευση του νεωτερικού έθνους και εξυπηρέτηση των συμφερόντων του διεθνοποιημένου καπιταλισμού. Το κενό που θα δημιουργηθεί από αυτή την  αντιεθνική πολιτική που προάγει το βιβλίο μπορεί να το οικειοποι-ηθεί η Αριστερά και να προσεγγίσει πιο πολύ το λαό και το έθνος. Η αύξηση της εκλογικής επιρροής του κόμματος του αποδόθηκε από τους αναλυτές σ΄αυτήν την  εθνολαϊκή του πολιτική (Αθανασιάδης 2015,95-96).

Συμπερασματικά, η διαμάχη γύρω από το σχολικό βιβλίο ανέδειξε πολλά ζητήματα που έχουν βαθύτερες κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου ρίζες και καταδυναστεύουν κάθε εκπαιδευτική πρακτική ή μεταρρύθμιση. Η Ιστορία στο σχολείο συμβάλλει καθοριστικά στην διαμόρφωση του τύπου πολίτη που επιθυμεί η εκάστοτε πολιτική ηγεσία που καταγίνεται μαζί της. Η επιστημονική πλευρά της ιστορίας ,όμως, πρέπει να υφίσταται σε κάθε περίπτωση. Το ίδιο και  η ανανέωσή της σύμφωνα με τις νέες συνθήκες της εποχής .Εξίσου ,λοιπόν, συνιστάται η προσπάθεια εναρμόνισής της σύμφωνα με τις νέες τάσεις της ιστοριογραφίας , αλλά και η χρήση σε αυτήν νέων μεθόδων και εργαλείων διδακτικής για την προσέλκυση του ενδιαφέροντος των μαθητών και την προσαρμοστικότητά τους στα νέα διεθνοποιημένα περιβάλλοντα. Η καθολική απόρριψη του συγκεκριμένου εγχειρίδιου δεν συνάδει με αυτό το σκεπτικό και ο προβληματισμός πια έγκειται στην απουσία αναβάθμισης του μαθήματος στο σύγχρονο σχολείο και στις επιπτώσεις αυτής.